Lisanslı Depoculuk

Sistemin Amaçları

5300 sayılı Kanun'la kurulan lisanslı depoculuk sistemi; üreticiyi korumak, piyasayı dengelemek ve tarım ticaretini kayıt altına almak için tasarlandı. Kanunun ve uygulamanın hedeflediği 13 amacı altı başlık altında topladık.

13 temel amaç 6 tema 2010'dan beri uygulamada

Tek cümleyle: neden lisanslı depoculuk?

  1. 1
    Üretici kazansınÜrününü ucuza satmak zorunda kalmasın, ihtiyacı olan nakde senediyle ulaşsın.
  2. 2
    Piyasa dengelensinFiyat, hasattaki yığılmayla değil, yıl boyunca arz-talep ile oluşsun.
  3. 3
    Ticaret kayıt altına girsinHer ürün, her senet ve her satış elektronik ortamda izlenebilir olsun.

Kanun'un Hedefleri

On Üç Amaç, Sade Anlatımla

Piyasa İstikrarı

1

Hasat Dönemi Fiyat Düşüşlerini Önlemek

Hasatta herkes aynı anda ürün sattığı için fiyatlar çöker. Ürün depoda bekleyip yıl içine yayılarak satıldığında arz dengelenir, fiyatlar istikrar kazanır.

6

Devlet Müdahalesini ve Kamu Harcamasını Azaltmak

Fiyat ve üretime yönelik müdahaleler asgariye iner; destekleme alımlarına harcanan kamu kaynağından tasarruf edilir, serbest fiyat oluşumu korunur.

Üretici ve Finansman

2

Küçük Üreticiye Finansman Kapısı Açmak

Üretici, ürün senedini (ELÜS) bankaya teminat göstererek kredi kullanır; ürününü acil nakit için değerinin altında satmak zorunda kalmaz.

7

Üreticiye İstikrarlı ve Daha Yüksek Gelir

Kolay pazarlanan, iyi muhafaza edilen ve nakliye maliyeti düşen ürünle üretici daha öngörülebilir ve yüksek gelir elde eder.

Kalite ve Standart

3

Standart Ürün ve Güvenli Piyasa

Ticaret, herkesçe kabul edilen standartlara göre sınıflandırılmış ürün üzerinden yapılır; kaliteli üretim ödüllendirilir, alıcı ne aldığını bilir.

9

Tacir ve Sanayiciye Güvenilir Hammadde

Kalitesi bilimsel kriterlerle belgelenmiş, fiyatı istikrarlı ürün; depodan dilediği zaman, görmeden ve nakletmeden temin edilir.

Kayıtlı ve Şeffaf Ticaret

4

Tarım Ticaretini Kayıt Altına Almak

Depoya giren her ton, oluşan her senet ve her alım-satım elektronik ortamda kayıtlıdır; kayıt dışılık azalır.

5

Tarım Reformunu Desteklemek, Özel Sektörü Büyütmek

Devlet alımına dayalı yapıdan, özel sektörün depolama ve ticarette aktif rol aldığı rekabetçi bir yapıya geçiş sağlanır.

10

Fiziki Teslimat Olmadan Ticaret

Mal ve numune göstermeye gerek kalmadan, ürün senetleri veya ELÜS üzerinden saniyeler içinde el değiştiren ticaret.

Yeni Piyasalar ve İş Alanları

8

Yatırımcıya Yeni Bir Araç Sunmak

ELÜS; dövize, altına, hisse senedine ve faize alternatif, reel ürüne dayalı yeni bir yatırım aracıdır.

11

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasalarına Geçiş

Standardı belirlenmiş ürün ve güvenilir depo altyapısı, tarım ürünlerinde türev piyasaların kurulmasını mümkün kılar.

12

Depolama, Bankacılık ve Sigortada Yeni İş Alanları

Lisanslı depolar, yetkili sınıflandırıcılar, aracı kurumlar, bankalar ve sigorta şirketleri için yeni hizmet ve istihdam alanları doğar.

Bölgesel Güç

13

Bölgesel Ticarette Söz Sahibi Olmak

Orta Doğu, Balkanlar, Türk Cumhuriyetleri ve Asya coğrafyasındaki tarım ürünleri ticaretinde Türkiye'nin rol ve payını artırmak.

Fark Nerede?

Geleneksel Yöntem ile Lisanslı Depoculuk

Geleneksel yöntemLisanslı depoculuk
Ürün nerede saklanır?Çiftçinin kendi ambarında; fire, nem ve zararlı riski yüksekLisanslı, sigortalı, iklim kontrollü silo ve depolarda
Ne zaman satılır?Hasatta, fiyat en düşükken; nakit ihtiyacı satışı zorlarFiyat uygun olduğunda; bu arada ELÜS ile kredi kullanılabilir
Kalite nasıl belirlenir?Pazarlıkla, göz kararıYetkili sınıflandırıcı laboratuvarında analizle, belgeli
Alıcı nasıl bulunur?Yerel tüccar, sınırlı rekabetTÜRİB'de ülke genelinden alıcılar, şeffaf fiyat
Ödeme güvencesiVadeli çek ve senetle, tahsilat riskiBorsa takası ile hesaba geçer
KayıtÇoğunlukla kayıt dışıHer işlem elektronik ortamda kayıtlı

Kaynak

Amaçların Resmî İfadesi

Aşağıdaki metin, sistemin amaçlarının mevzuat ve kurumsal kaynaklardaki özgün ifadesidir.

13 amacın tam metnini görüntüle

Lisanslı depoculuk sistemi ile,

1- Hasat dönemlerinde tarım ürünlerindeki arz yığılması nedeniyle oluşan fiyat düşüşlerinin önlenmesi ve piyasanın dengelenmesi,
2- Özellikle finansman sıkıntısı çeken küçük çiftçiler ile ürün sahiplerinin, lisanslı depolara verdikleri ürünleri karşılığında aldıkları ürün  senetleri aracılığıyla bankalardan kredi ve finansman sağlamaları,
3- Tarım ürünleri ticaretinin herkesçe kabul gören standartları belirlenmiş ürünler üzerinden yapılması, kaliteli üretimin teşvik edilmesi,   güvenli bir piyasanın oluşturulması,
4- Tarım ürünleri ticaretinin kayıt altına alınması,
5- Ülkemizde halihazırda uygulanmakta olan tarım reformunun başarılması ve tarım ürünleri ticaretinde özel sektör katılımının artırılması,
6- Üretimde ve fiyatlandırmada devlet müdahalelerinin asgariye indirilmesi, bu alana yönelik yapılan yüksek harcamalardan önemli tasarruf sağlanması, serbest piyasa ve fiyat oluşumunu bozan müdahalelerden uzaklaşılması,
7- Tarım ürünleri üreticileri açısından kolay pazarlanabilen, iyi muhafaza edilen ve nakliye masrafları en aza indirilmiş bir sistemle istikrarlı ve daha yüksek bir gelir seviyesi elde edilmesi,
8- Yatırımcılar için dövize, altına, hisse senedine, faize ve benzerlerine alternatif yeni bir yatırım aracı sağlanması,
9- Ürün ticareti ile uğraşan tacir ve sanayicilerimizce, kalitesi bilimsel kriterlere göre belirlenmiş ve fiyat istikrarı sağlanmış ürünlerin kolayca temini,
10- Tarım ürünlerinin, fizikî mal ve numune gösterilmesine ve teslimine gerek olmaksızın ürün senetleri veya elektronik ürün senetleri aracılığıyla ticaretinin yapılması,
11- Standardı belirlenmiş ürün ve lisanslı depo sistemiyle tarım ürünlerinde vadeli işlem ve opsiyon piyasalarına geçilmesi,
12- Ürün depolanması, bankacılık ve sigorta sektörü açısından yeni iş alanlarının oluşturulması,
13- Ülkemizin yakınında bulunduğu Orta Doğu, Balkanlar, Türkî Cumhuriyetler ve Asya coğrafyasındaki tarım ürünleri ticaretinde de önemli rol üstlenmesi ve pay sahibi olunması, hedeflenmiştir.